„Krucha niepodległość…” – po spotkaniu autorskim z dr. Krzysztofem Rakiem w Bibliotece Międzywydziałowej

18 maja w Bibliotece Międzywydziałowej miało miejsce spotkanie wokół publikacji doktora Krzysztofa Raka „Krucha niepodległość. Jak Piłsudski ze Stalinem i Hitlerem ratował niepodległość Polski”, które poprowadził dr Maciej Pieczyński (Instytut Literatury i Nowych Mediów US).

Rozmowę otworzyła refleksja nad prowokacyjnym tytułem książki. Rodzi on bowiem wątpliwość, czy mamy do czynienia jedynie z chwytem marketingowym, mającym zapewnić publikacji widoczność wśród nowości wydawniczych, czy też z ambitną próbą uchwycenia mechanizmów geopolitycznych definiujących politykę międzynarodową początku lat trzydziestych minionego stulecia.

W trakcie interesującej dyskusji sformułowano szereg dalszych pytań. Dotyczyły one istoty polityki – czy stanowi ona wyłącznie rezultat chłodnej kalkulacji sił, czy też dopuszcza obecność kryteriów moralnych. Analizie poddano, czy Polska rzeczywiście uzyskała wówczas status podmiotu, czy też działania te stanowiły jedynie taktykę odraczania konfrontacji poprzez wykorzystywanie napięć między Moskwą a Berlinem. Poruszono dychotomię realizmu i romantyzmu politycznego, polityki realnej i sojuszy zawieranych z pominięciem przesłanek etycznych, w kontekście interesu państwowego. Podjęto również wątek współczesnej narracji rosyjskiej dotyczącej przyczyn wybuchu drugiej wojny światowej.

Autor nie unikał analogii historycznych. Rozważano podobieństwa między rokiem 1939 a sytuacją obecną. Kondycja NATO skłania do refleksji krytycznej, zważywszy że główny sojusznik zdaje się podejmować działania osłabiające spójność sojuszu, zamiast ją wzmacniać.

Spotkanie zakończyło się bez jednoznacznej konkluzji. Pozostawiło raczej otwarte pytania, wpisując się w rozumienie historii jako nieustannego, niekiedy pesymistycznego dialogu z teraźniejszością.